تاريخ انتشار: مهرماه 1344 تعداد صفحات: 247 نويسنده: بهرام بیضایی

کتاب نمایش در ایران – نویسنده بهرام بیضایی

کتاب نمایش در ایران – نویسنده بهرام بیضایی

نمایش در ایران کتابِ بهرام بیضایی در تاریخِ نمایش ایران است. این را صادق کیا همچون

موضوعِ «رسالهٔ ختمِ تحصیلی»ِ لیسانسِ ادبیات فارسی او در دانشگاه تهران نپذیرفت، بیضایی

در ۱۳۳۸ دانشگاه را ترک کرد، از ۱۳۴۱ انتشارِ مقالاتِ این کتاب را آغاز کرد، و در ۱۳۴۴ مجموعش

را به صورتِ این کتاب منتشر کرد − که، به قولی، شد «پایهٔ استوار تاریخ‌نویسی نمایش در ایران».

عبّاس جوانمرد به یاد آورده که «با اصرار و تأکید و سفارش» فرّخ غفّاری بود که سلسلهٔ

چهارده‌گانهٔ مقالاتِ «نمایش در ایران» در دورهٔ سوّمِ مجلّه موسیقی (از شمارهٔ ۶۲ تا ۷۷ به سال‌های ۱۳۴۱ و ۱۳۴۲)

منتشر شد؛ و سپس‌تر، در مهرِ ۱۳۴۴، مجموعِ این مقاله‌ها در کتابی به نامِ نمایش در ایران:

با شصت تصویر و طرح و یک واژه‌نامه در چاپخانهٔ کاویان به سفارشِ نویسنده طبع شد. این کتاب سال‌ها نایاب بود و به طورِ غیرقانونی تکثیر می‌شد، تا سرانجام چاپ

دوباره‌ای ازش در سالِ ۱۳۷۹ ممکن شد.

صاحب‌نظرانی نمایش در ایران را پیش از انتشارش به صورتِ کتاب هم بررسیده بودند: مثلاً یحیی ذکاء در تنقیحش مقاله منتشر کرده بود. پس از انتشارِ کتاب ایرج افشار

آن را «محتوی بر اطّلاعات مستند و مفیدی» وصف کرد. سپس‌تر درباره‌اش بسیار گفته شد. فرّخ غفّاری این کتاب را «بهترین تحقیق در برگیرندهٔ تحول انواع نمایش‌های

ایرانی از آغاز تا سال‌های ۱۳۳۰ شمسی» گفت و امیدوار بود ویراست «کاملتری» ازش فراهم و منتشر شود. مصطفی اسکویی آن را «گام دوم» (پس از بنیاد نمایش در

ایرانِ ابوالقاسم جنّتی عطایی) در تاریخ‌نگاریِ نمایشِ ایران می‌دانست.

نمایش در ایران بسیارانی را تحتِ تأثیر قرار داد. بیضایی به جعلِ تاریخ و دزدیِ ادبی متّهم شد. این اثر سپس‌تر کتابِ درسیِ دانشگاهی شد و سالیانِ درازی به طورِ

غیررسمی منتشر شد و دزدی‌های ادبی فراوانی ازش شد.