تاريخ انتشار: 1320 تعداد صفحات: 106 نويسنده: محمدعلی جمالزاده ناشر: بنگاه پروین

کتاب یکی بود و یکی نبود – نویسنده محمدعلی جمالزاده

کتاب یکی بود و یکی نبود – نویسنده محمدعلی جمالزاده

هیچ جای دنیا تر و خشك را مثل ایران باهم نمیسوزانند. پس از پنج سال دربدری و خون

جگری هنوز چشمم از بالای صفحه کشتی بخاك پاك ایران نیفتاده بود که آواز گیلکی کرچی

بانهای انزلی بگوشم رسید که بالام جان بالام جان خوانان مثل مورچه ائی که دور ملخ مرده ای

را بگیرند دور کشتی را گرفته و بلای جان مسافرین شدند و ريش هر مسافری بچنگ چند پاروزن

و کرجی بان و حمال افتاد . ولی میان مسافرین کار من دیگر از همه زار تر بود چون سایرین

عموماً كاسب کارهای لباده دراز و کلاه کوتاه باکو و رشت بودند که بزور چماق و يموت هم

به بند کیسه شان باز نمیشود و جان بعزرائیل میدهند و رنگ پولشان را کسی نمیبیند

ولی من بخت برگشته مادر مرده مجال نشده بود کلاه لگنی فرنگیم را که از همان

فرنگستان سرم مانده بود عوض کنم و باروهاهارایسر حاجی واقعه چربی فرض کرده و «صاحب صاحب» گویان دورمان کردند و هر تکه از اسبابهایمان ما به النزاع ده رأس حمال و پانزده نفر کرجی بان بی انصاف شد و جیغ و داد و فریادی بلند و قشقره ای بر پا گردید که آن سرش پیدا نبود ما مات و متحیر و انگشت بدهن سرگردان مانده بودیم که بچه بامبولی یخه مانرا از چنگ این ایلغاریان خلاص کنیم و بچه حقه و لمی از گیرشان بجهیم که صف شکافته شد و عنق منكسر و منحوس دو نفر از مأمورين تذکره که انگاری خود انکر و منکر بودند با چندین نفر فراش سرخ پوش و شیر و خورشید کلاه با صورتهای اخمو و عبوس و سبیلهای چخماقی از بناگوش در رفته ای که مانند بیرق جوع و گرسنگی نسیم دریا بحر کتشان آورده بود در مقابل ما مانند آئینه …